Dieren en warmere temperaturen

[wim leenaerts]

Al sinds begin jaren negentig klachten over eikenprocessierups

Al sinds begin jaren negentig klachten over eikenprocessierups

De processierups of eikenprocessierups die her en der in ons land opduikt, is de rups van een onopvallende nachtvlinder, de eikenprocessierupsvlinder. De rups is grijsgrauw van kleur, met lichtere zijden, en heeft lange haren.

De eerste meldingen van overlast door de processierups kwamen er begin jaren negentig. Dat verneemt het persagentschap Belga bij de Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten.

De processierups voedt zich het liefst met eikenblaadjes. Wanneer de rups in grote getale wordt aangetroffen, zijn kaalgevreten eikenbomen vaak het gevolg. De bladknoppen van de eikenboom laten ze echter ongemoeid waardoor de eik wel nog nieuwe blaadjes krijgt. Opmerkelijk is dat de processierupsen, wanneer ze 's nachts op zoek gaan naar eten, zich gezamenlijk in lange rijen verplaatsen, wat doet denken aan een processie van mensen.

Uitheems

De eikenprocessierups komt voor in heel Vlaanderen en vooral in zomereiken langs lanen, akkers, in dorpen en op campings. Ook in bosgebieden duikt de rups op, maar omdat de rups daar heel wat natuurlijke vijanden heeft, ontstaat daar zelden een probleem.

De rups is nochtans uitheems, ze komt uit Oost- en Zuid-Europa. Sommigen beweren dat de komst van de processierups samenhangt met de temperatuurstijging door het broeikaseffect. De rups houdt namelijk van droge winters en warme, droge zomers.

Brandharen

De gevaarlijkste eigenschap, voor de mens en vooral voor spelende kinderen, zijn de haren van de rups, brandharen genaamd. Dit zijn haartjes van 0,2 tot 0,3 millimeter met op het einde een weerhaakje waarvan elke processierups er honderdduizenden bezit. Net zoals de brandharen van brandnetels bevatten de haartjes van de processierups mierenzuur.

Niet iedereen is even gevoelig voor de brandharen, maar wie er mee in aanraking komt, kan wel eens last hebben van hevige jeuk, huiduitslag, zwellingen en rode ogen. De klachten kunnen zowat twee weken aanhouden maar in de meeste gevallen verdwijnen ze vanzelf. Zonder behandeling kunnen de haren, als ze het oog binnendringen, blindheid veroorzaken, maar dat komt zeer zelden voor.

De rupsen raak je zelf best niet aan. Als de processierupsen zich in het nauw gedreven voelen, kunnen ze de haartjes afschieten. Omdat de haartjes ook makkelijk met de wind kunnen worden meegevoerd, komen ook wandelaars of fietsers er mee in contact. De haren verschijnen van half mei tot eind juni op de rupsen. (belga/dm)

Bron: www.demorgen.be, 31/05/2007

[wim leenaerts]

Limburgs toerisme heeft te lijden onder processierupsen

Limburgs toerisme heeft te lijden onder processierupsen

De Limburgse gedeputeerde van Toerisme, Sylvain Sleypen (sp.a), pleit voor een tussenkomst van het rampenfonds voor de toeristische sector in Limburg. Vooral het camping - en fietstoerisme in Noord-Limburg heeft sterk te lijden onder de plaag van de processierups. Een en ander zorgt voor een aanzienlijk omzetverlies, zo zei Sleypen.

Campings en fietscafés in het noorden van de processie klagen steen en been over een lage bezettingsgraad. Op de camping Batven in Kinrooi, die omgeven wordt door zowat honderd inheemse eiken, zitten momenteel enkele honderdduizenden processierupsen. Ze zitten tot op de slagboom aan de ingang van de camping. De eigenaars van de camping vroegen vandaag alvast een kapvergunning aan om de eiken op de camping te rooien. Inheemse eiken zijn de enige plaats waar de processierupsen zich nestelen.

Ondertussen doen de apothekers in Noord-Limburg wel gouden zaken. Zij kunnen de vraag naar zalfjes tegen de jeuk veroorzaakt door de processierups amper bijhouden. Onder leiding van de Limburgse gouverneur Steve Stevaert vindt er morgen een crisisvergadering plaats met de burgemeesters van de betrokken gemeenten en andere belanghebbenden om te bespreken hoe de plaag het best bestreden kan worden en hoe de brandweer, de civiele bescherming en het leger daarbij ingeschakeld zullen worden. (belga/dm)

Bron: www.demorgen.be, 30/05/07

[wim leenaerts]

IJsberen...

Ook ijsberen ondervinden gevolgen van de opwarming. En zoals in het fragment duidelijk wordt gemaakt, heeft zelfs de kleinste opwarming veel gevolgen voor pooldieren, meer specifiek voor ijsberen.

http://www.youtube.com/watch?v=UQivFU_H5pk

[wim leenaerts]

Brandweer moet nu al wespennesten verwijderen

Brandweer moet nu al wespennesten verwijderen

Een zeer zachte lente en een nat begin van de zomer hebben ervoor gezorgd dat er nu al wespen opduiken in ons land. Normaal gezien verschijnen wespen pas na 15 augustus. De brandweer moest echter al meermaals tussenkomen.

Wespen hebben enkele weken nodig om een nest te bouwen, alvorens ze er hun eitjes kunnen leggen. De warme maand april heeft de wespen "wakker geschud" en hun legcyclus met zowat een maand vervroegd. Door de natte maar zachte maanden mei, juni en juli vinden de wespen voedsel in overvloed. Het uitblijven van "winterprikken" maakte dat er ook weinig slachtoffers vielen onder de wespenpopulatie.

Normaal gezien verschijnen wespen pas na 15 augustus. Maar heel wat brandweerkorpsen zijn de afgelopen veertien dagen al moeten tussenkomen om wespennesten te verwijderen.

Wespen worden aangetrokken door gesuikerde dranken. Het is dus makkelijk om hen in de val te lokken door een kom met hoge randen met daarin gesuikerd water, frisdrank of bier op een veilige afstand te plaatsen. Wie toch gestoken wordt, gebruikt best een pijnstillend middel. Naar een angel moet alvast niet gezocht worden want in tegenstelling tot bijen kunnen wespen hun angel niet verliezen.

Na midden september zouden de wespen weer verdwijnen, tenzij het klimaat zijn rol weer opeist. (belga/dm)

Bron: www.demorgen.be, 06/08/2007

[wim leenaerts]

Tweederde ijsberenpopulatie in 2050 uitgestorven

Tweederde ijsberenpopulatie in 2050 uitgestorven

Tweederde van de ijsberenpopulatie zal in 2050 zijn uitgestorven en in Alaska zal de soort tegen die tijd niet langer voorkomen, doordat de ijsvloer rond de noordpool als gevolg van het broeikaseffect in omvang en sterkte afneemt. Wetenschappers van het U.S. Geological Survey (USGS), de onderzoeksafdeling van het Amerikaanse ministerie van binnenlandse zaken, hebben dit in een vrijdag gepubliceerd rapport voorspeld.

Voor de langere termijn zijn de geleerden nog somberder. Eind deze eeuw zullen alleen op de noordelijke Canadese eilanden en de westkust van Groenland nog ijsberen resteren van de 16.000 exemplaren die er momenteel naar schatting zijn, aldus het USGS.
Het instituut heeft weinig hoop dat de opbouw van koolstofdioxide en andere broeikasgassen zo snel kan worden gekeerd, dat de ijsbeer daar nog van kan profiteren. USGS-directeur Mark Myers stelt dat, ondanks de beperking van de uitstoot van dergelijke gassen ,,dezelfde hoeveelheid energie ten minste 20, 30, 40 jaar in het systeem zal blijven".

Groenland en Noorwegen tellen de meeste ijsberen, terwijl eenkwart voornamelijk voorkomt in Alaska en naar Canada en Rusland trekt. Hun biotoop zal slinken zodat Alaska en andere zuidelijke regio's uitvallen.

Het USGS adviseert minister van binnenlandse zaken Dirk Kempthorne, die in januari moet besluiten of hij de ijsbeer zal toevoegen aan de lijst 'bedreigde' of 'met uitsterving bedreigde' diersoorten. In het laatste geval krijgt de ijsbeer bescherming in het kader van de Wet op de met uitsterving bedreigde diersoorten.
Een ander instituut, de in Zwitserland gevestigde World Conservation Union, schat de huidige ijsberenpopulatie op 20.000 tot 25.000. (novum/dm)

Bron: www.demorgen.be, 09/09/2007

[wim leenaerts]

Planeet bijna op einde van haar Latijn

Planeet bijna op einde van haar Latijn

Volgens de Wereldunie voor Natuurbehoud (IUCN) worden steeds meer diersoorten overal ter wereld met uitsterven bedreigd. Dat blijkt uit de Rode Lijst van de organisatie. De internationale natuurbehoudsorganisatie WWF ziet hierin het bewijs dat onze planeet bijna op het einde van haar Latijn is.

De Rode Lijst van de IUCN is een barometer die aangeeft wat voor de diersoorten op onze planeet de gevolgen zijn van de verdwijning of de versnippering van hun leefgebieden, overexploitatie, vervuilende stoffen, de introductie van uitheemse soorten en indringers, of de klimaatverandering.

"We verkeren in alarmfase rood, " zegt Dr. Susan Lieberman, directeur van het Global Species-programma van WWF. "Het is hoog tijd dat de mensen stoppen met praten en beseffen dat dit echt geen spelletje is. De toekomst van onze planeet - en van het milieu dat we onze kinderen nalaten - is in gevaar."

Concrete acties
Volgens WWF is het verlies aan soorten een waarschuwing voor de mens. De organisatie vraagt dat de regeringen onmiddellijk concrete acties ondernemen om de oorzaken voor het uitsterven van diersoorten aan te pakken. Voor WWF moet de Rode Lijst van de IUCN gebruikt worden als een instrument om de schaarse middelen doeltreffend in te zetten.

De westelijke gorilla (Gorilla gorilla) bijvoorbeeld is in de Rode Lijst verplaatst van de categorie "Bedreigd" naar "Ernstig bedreigd". Orang-oetans worden eveneens ernstig bedreigd, vooral omdat hun leefgebied vernield wordt voor bijvoorbeeld de aanleg van palmolieplantages. Ook het lot van de zoetwaterdolfijnen ziet er niet goed uit, omdat er dammen gebouwd worden, de dieren verstrikt raken in visnetten, er alsmaar meer boten uitvaren, en de vervuiling blijft bestaan.

De overexploitatie van soorten voor voeding, medicijnen, huisdieren en ander gebruik door de mens is een andere directe oorzaak van het verlies aan soorten. De gevolgen van de internationale handel in wilde soorten zijn gigantisch, en wanneer deze handel niet in goede banen wordt geleid, veroorzaakt dat een snelle daling van het aantal dieren. Dat is het geval voor enkele soorten die op de Rode Lijst van de IUCN staan, met name voor de reptielen uit Noord-Amerika. En voor de eerste keer staat ook koraal op de lijst.

Koraalriffen zijn van levensbelang als kraamkliniek voor duizenden soorten vissen en ongewervelde dieren. Tot slot worden volgens de IUCN vijf soorten gieren bedreigd door het gebruik van diclofenac, een chemische stof die gebruikt wordt om vee te behandelen. (belga/dm)

Bron: www.demorgen.be, 12/09/2007

[wim leenaerts]

Vissen in Noordzee trekken weg door klimaatverandering

Vissen in Noordzee trekken weg door klimaatverandering
De opwarming van de aarde vormt volgens experts een ernstige bedreiging voor de visvangst in de Noordzee. Belangrijke soorten als haring en kabeljauw trekken steeds meer noordwaarts, naar koelere wateren.

Uitwijking
De deskundigen van het Duitse agentschap voor visserij stelden maandag bij de voorstelling van hun studie dat de opwarming van de aarde een grotere bedreiging vormt dan de overbevissing. Kabeljauw en haring wijken stilaan uit naar Noord-Europa, waar de temperatuur van het zeewater lager blijft. Voor Duitse vissers wordt het volgens de experts steeds moeilijker om met een gevuld ruim aan wal te komen.

Bijvangst
Daarnaast hadden de deskundigen kritiek op de praktijk om zogenaamde bijvangst terug in zee te werpen. Te jonge vissen of soorten die niet commercieel interessant zijn, worden door de vissers dood overboord gegooid. Volgens de experts moet de bijvangst in de quota worden opgenomen, zodat vissers worden gedwongen om betere vangstmethodes te ontwikkelen. (belga/sd)

Bron: www.demorgen.be, 11/02/08

[wim leenaerts]

Meer teken door zachte winters
Door de zachte winters van de afgelopen jaren en de opkomst van tekensoorten uit het buitenland zijn er meer fatale teken in ons land. Dat zegt diergeneesmiddelenproducent Fort Dodge. Zij onderzochten hoe honden- en katteneigenaars staan tegenover vlooien- en tekenmiddelen.

In steeds grotere aantallen
Door de zachte winters blijven veel vlooien en teken actief en komen ze in steeds grotere aantallen voor, zegt Fort Dodge. Honden en katten lopen daarnaast ook sneller vlooien en teken op omdat de beestjes zich niet langer enkel schuilhouden in bossen en in duinen, maar ook in achtertuinen en gemeenteperkjes.

Het hele jaar door
Ciao Services ondervroeg in opdracht van Fort Dodge in februari duizend honden- en katteneigenaars over de werking van bestrijdingsmiddelen tegen vlooien en teken. Daaruit blijkt dat ruim driekwart van hen niet weet dat vlooien en teken het hele jaar door aanwezig zijn.

Tekenmiddel
Uit de rondvraag komt ook naar voor dat ruim een derde van de Belgische honden- en kattenbezitters van tekenmiddel verandert omdat ze niet tevreden zijn over de werking van de reeds gebruikte middelen. Bij aankoop van vlooien- en tekenmiddelen kijkt men vooral naar de effectiviteit van het middel (98 procent) en de duur van de werking (94,8 procent). Het advies van de dierenarts wordt daarin zeer belangrijk gevonden.

Apotheek
Ruim 65 procentvan de honden- en kattenbezitters koopt vlooien- en tekenmiddelen bij de apotheek en slechts 22 procent bij de dierenarts. (belga/tdb)

Bron: www.demorgen.be, 07/04/08

[wim leenaerts]

Vernielzuchtige insecten kunnen opwarming klimaat versnellen

Vernielzuchtige insecten kunnen opwarming klimaat versnellen
Een zware invasie van de Dendroctonus Ponderosae, een vernielzuchtig insect in de Rocky Mountains, kan van de wouden in Brits Colombia een CO2-producerende zone maken. Dat blijkt uit een Canadese studie die donderdag verschijnt in het wetenschappelijke Britse vakblad Nature. Nu slorpen de bomen CO2 op.

Bomen ontbinden
De wouden in het westen van Canada lijden aan een invasie van de Dendroctonus Ponderosae. Die is te wijten aan de opwarming van het klimaat. Want daardoor kunnen de insecten overleven in gebieden waar dat anders niet mogelijk was. Het insect maakt de bomen ziek of doet ze afsterven.

De bomen die normaal gezien koolstofdioxide opnemen tijdens hun groeifase, stoten die weer uit in de atmosfeer wanneer ze ontbinden.
In deze eerste studie over de effecten van insecten op de opwarming zijn de onderzoekers van de dienst voor Canadese wouden in Victoria (Brits Colombia) van oordeel dat tegen 2020 de regio zal getransformeerd zijn van CO2-absorberend terrein in een bron van CO2-productie, omdat vele dode bomen zullen ontbinden.

374.000 km2 woud
De invasie van de Dendroctonus Ponderosae kan 374.000 km2 woud aantasten en tegen 2020 270 miljoen ton koolstofdioxide vrijgeven. "Dat is exact de hoeveelheid waarmee Canada zijn uitstoot zou verminderen tegen 2012 in het kader van het Kyoto-protocol", aldus Brian Hoyle in Nature.

"Het is belangrijk om factoren als insecten niet te negeren, want als we dat doen blijven we in de illusie leven dat CO2-absorbeerders zullen blijven functioneren zoals in het verleden", luidt het nog in de studie. (belga/odbs)

Bron: www.demorgen.be, 23/04/08

[wim leenaerts]

Opwarming Aarde kan oceaanleven vernietigen

Opwarming Aarde kan oceaanleven vernietigen

Door de opwarming van de Aarde kunnen op termijn grote delen van de tropische oceanen zonder zuurstof te zitten, wat een catastrofe zou betekenen voor de visserij en economieën die op de visvangst teert. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Duitse en Amerikaanse wetenschappers.

De laatste vijftig jaar zijn de gebieden van de oostelijke Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan waar de zuurstof beperkt is alleen maar groter geworden. Volgens de wetenschappers loopt die trend gelijkopgaand met de stijgende temperaturen. Computermodellen van de opwarming van de Aarde tonen nu aan dat die trend zich alleen maar gaat verder zetten, want zuurstof in de lucht mengt minder makkelijk met warm water.

"Dat heeft dramatische gevolgen voor ecosystemen en economieën die van de visvangst leven." Dat schrijven de wetenschappers in het weekblad Science. "Grotere vissoorten als tonijn of zwaardvis kunnen niet overleven in gebieden waar het water weinig zuurstof bevat. En die trend beperkt zich niet alleen tot de open oceaan", zegt Lothar Stramma van IFM-GEOMAR in het Duitse Kiel. "Ook in kustgebieden zien we hoe langer hoe meer gebieden met een laag zuurstofgehalte. Een ramp voor de visvangst." (hlnsydney/sps)

Bron: www.hln.be, 02/03/08

[wim leenaerts]

Slechtste vlinderjaar ooit: soorten sterven uit

Slechtste vlinderjaar ooit: soorten sterven uit
Er worden dit voorjaar beduidend minder vlinders geteld dan voorgaande jaren. Sommige bekende soorten, zoals het koolwitje en de dagpauwoog, worden bijna de helft minder waargenomen. Dat zegt de Nederlandse Vlinderstichting. Geen enkele soort doet het beter dan in het voorjaar van 2007; sommige lokale soorten zijn zelfs met uitsterven bedreigd.

Opwarming
Het warme weer speelt een grote rol: rupsen kunnen daardoor niet genoeg voedsel vinden en een groot deel kan niet uitgroeien tot een volwassen vlinder. De Vlinderstichting volgt de vlinderpopulatie al 25 jaar. Sinds het begin van de jaren 90 ziet de stichting een gestage daling van de meeste soorten. (novum/bf)

Bron: www.demorgen.be, 04/06/08