Dieren en warmere temperaturen

[wim leenaerts]

Ik beweer niet dat dit ongelooflijk warm jaar - warme winter en warme lente - een gevolg is van 'Global warming'. Daarvoor lijkt het me een beetje té plots, het is volgens mij eerder een uitzondering. Maar het is wel zo dat de temperaturen de laatste jaren overal zo'n beetje de pan uitswingen, dus er is wel degelijk een trend zichtbaar.

Ik denk dat het probleem is dat veel mensen niet inzien waarom 'Global warming' slecht zou zijn. Wat is er tenslotte mis met warm weer? Dan moeten ze niet meer naar de Middellandse zee trekken
Afgezien van het feit dat de droge delen van de wereld - waar nu sowieso al niets dan problemen zijn, denk aan de derde wereld - droger zullen worden en de kustdelen 'natter', zijn er nog problemen waar we ons zorgen om moeten maken. Die situeren zich o.a. (!) op het gebied van de biodiversiteit. Er zullen soorten uitsterven, soorten bijkomen, soorten drastisch vermeerderen of verminderen, hele biotopen zullen zich verplaatsen naar andere gebieden (warmer of kouder), enz...

Ik hoop in deze draad te kunnen duidelijk maken welke gevolgen van de opwarming van de aarde er zouden kunnen zijn voor dieren. Maw hoe reageert de dierenwereld op veranderende temperaturen?

[wim leenaerts]

Meer wespen door mooi weer

Meer wespen door mooi weer

Door de hoge temperaturen in het voorjaar zullen deze zomer waarschijnlijk meer wespen rondzoemen dan in andere jaren. Ook zullen de wespen een maand eerder de terrasjes teisteren dan normaal. Vanaf half juni komen de werksters vermoedelijk al naar buiten om zoetstoffen te zoeken. Dat heeft de Natuurkalender van de Nederlandse Wageningen Universiteit vrijdag bekend gemaakt.

Dit jaar waren de wespen al vroeg in de weer. Zijn deze hinderlijke insecten gewoonlijk pas rond april waar te nemen, nu werden ze in februari al gesignaleerd. Het warme voorjaar is vooral gunstig voor de wespenkoninginnen. In die periode sterken ze aan na de winterrustperiode.

Hoe beter het voorjaar, hoe sterker de koningin en hoe meer nageslacht. De koningin produceert ongeveer 125 dagen eitjes, waar larven uit voortkomen. Die groeien op tot werksters, die de nieuwe larven weer verzorgen. Zijn de larven op, dan zwerven de werksters uit over het land op zoek naar zoetigheid. (belga/dm)

Bron: www.demorgen.be, 30/04/07

[wim leenaerts]

Meikevers al actief in april

Meikevers al actief in april

Begin april werden de eerste meikevers al gemeld bij de natuurorganisatie Natuurpunt. Deze soort was vanaf midden april algemeen aanwezig in Vlaanderen. Het lijkt erop dat de meikever dit jaar zelfs haar belangrijkste vliegperiode in april zal hebben in plaats van in mei.

Vaste waarden

Door de hoge temperaturen in april is de natuur volgens Natuurpunt van slag. "Vaste waarden als meikever, meiklokje en meidoorn, die hun naam meekregen precies omdat ze klokvast in een beperkte periode in mei verschenen en bloeiden, weten het nu niet meer zo goed", aldus de organisatie. Het meiklokje stond dit jaar al op veel plaatsen vanaf half april in bloei.

"Nog een paar uitzonderlijk warme dagen en de vele mariabeeldjes zullen het dit jaar wellicht zonder bloeiende meiklokjes moeten stellen", aldus Natuurpunt. Ook de meidoorn bloeit normaal kort rond midden mei, maar nu staat op veel plaatsen al bijna twee weken in bloei. (belga/dm)

Bron:www.demorgen.be, 27/04/2007

[wim leenaerts]

Kleine Pieterman groot venijn

Dit artikel komt uit volgende draad: http://actualiteit.org/forums/showth...?t=6483&page=1, maar dat stond daar wat weg te kwijnen. In deze draad is het een pak overzichtelijker denk ik.

Kleine Pieterman groot venijn
Almaar meer pijnlijke steken door pietluttig zeevisje

BREDENE/ KOKSIJDE - Twee badgasten - één in Bredene en een in Koksijde - raakten op enkele dagen tijd aan zee gestoken door de minuscule stekels van de venijnige Kleine Pieterman en dienden naar het ziekenhuis te worden gebracht. Volgens mariene bioloog Francis Kerckhof is het aantal van de kleine visjes, die zich verschuilen onder het zand, de jongste vijf jaar zeker in aantal verdrievoudigd. Een steek van het kleine diertje kan op enkele seconden tijd tot coma leiden.
Het was een Waalse vakantieganger die donderdag een steek van de Kleine Pieterman in de voet kreeg. De man kreeg op het strand plots hoge koorts en pijn aan de voet. Hij diende naar het ziekenhuis te worden gebracht. Eerder al werd ook in Koksijde een toerist door een Pieterman gestoken. Ook hij werd gehospitaliseerd.

,,Het is een feit dat de Kleine Pieterman veel meer dan vroeger voor onze kust voorkomt. Wellicht is dat het gevolg van de opwarming van de zee. De vissoort houdt wel van warmer water. Gevolg daarvan is dat de soort op enkele jaren tijd verdrievoudigd is. Vanzelfsprekend neemt daardoor ook het aantal slachtoffer, die een steek van de Pieterman krijgen, jaarlijks toe. Het dier verschuilt zich in het zand onder water en steekt onherroepelijk als je erop trapt'', stelt mariene bioloog Francis Kerckhof.

,,De meeste ongevallen met de Kleine Pieterman gebeuren in die regio's waar ook kruiers aan het werk zijn. De ervaren kruiers kennen het gevaar wel en gooien de vissoort meteen uit de netten, vooraleer toeristen ze zien. Maar dan bestaat het risico dat de Kleine Pieterman zich weer deels ingraaft en dat bij afgaand tij iemand die gaat pootjesbaden er op trapt'', aldus Francis Kerckhof.

Allergie en zwelling

,,De meeste kruiers zijn actief in de regio tussen Nieuwpoort en De Panne en tussen Bredene en De Haan. We hebben het - voor onze kust - over duizenden van de dieren. Het is mij opgevallen dat er in elke sleep van een kruiersnet wel een of meer steken en dat er bijzonder veel werden aangevoerd met de strandophogingen voor Oostende'', aldus mariene bioloog Kerckhof.

De Kleine Pieterman (Trachinus Vipera) wordt een centimeter of tien lang. Op een steek reageert de ene mens als was het een lichte allergie, maar anderen - vooral kinderen, ouderen en gevoelige mensen - krijgen een zwelling tot aan de heupen en kunnen al na een paar seconden in coma raken. De steek zelf blijft enorm pijnlijk.

,,De meeste dokters weten niet meteen waarmee ze te doen hebben en dienen histamine toe. Nochtans is de meest voor de hand liggende remedie de voeten in een heel heet bad te steken of een brandende sigaret op millimeters van de steek te houden. Het gif ontbindt immers bij 50 graden'', aldus nog een arts.

Bron: www.nieuwsblad.be - 25/07/2006

[wim leenaerts]

Meer walvissen en dolfijnen door hitte

Meer walvissen en dolfijnen door hitte

Voor de Schotse kust zijn de afgelopen weken meer walvissen en dolfijnen waargenomen dan ooit tevoren. Britse wetenschappers achten de opwarming van de noordelijke zeeën door de aanhoudenden hittegolf én de hogere temperaturen van de afgelopen jaren hiervoor verantwoordelijk. Zo zijn nu al scholen tot twaalf dolfijnen waargenomen. ook het aantal dwergvinvissen ligt hoger dan gewoonlijk. Nabij Edinburgh is zelfs even een vinvis opgedoken, een soort die in het noordelijk halfrond 18 tot 24 met lang wordt.

Bron: Gazet van Antwerpen, 25/07/2006

[wim leenaerts]

Giftige algen voor Nederlandse kust

Giftige algen voor Nederlandse kust

Voor de Nederlandse kust komt een giftige algensoort voor, die in de toekomst mogelijk voor problemen kan zorgen. De algen werden voor het eerst voor de Japanse kust aangetroffen en hebben daar veel vissterfte veroorzaakt.

Uit onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat deze algensoort inmiddels niet meer uit de Nederlandse kustwateren weg te denken is. Als het zeewater door het broeikaseffect een paar graden warmer wordt, kunnen dit soort algen fors toenemen.

Onderzoekster Karin de Boer van het Instituut Ocean Eco Systems van de Rijksuniversiteit Groningen deed onderzoek naar de algensoort. Zij hoopt op 13 oktober op dit onderzoek te promoveren.

Bron: www.gva.be

[wim leenaerts]

Vogels vliegen nog niet zuidwaarts

Vogels vliegen nog niet zuidwaarts

Trekvogels in Duitsland zijn hun tocht naar het zuiden nog niet begonnen door het warme weer. Dit hebben experts van de dienst Ecologie van de Duitse deelstaat Noordrijnland-Westfalen maandag gemeld.

Trekvogels zoals kraanvogels hebben "geen zin" om naar warmere streken te trekken omdat er nog voldoende voedsel te vinden is op de maïsvelden, aldus Peter Schütz van de dienst voor ecologie. "Daarom zullen ze niet voor januari vertrekken, en misschien zelfs helemaal niet", voegde hij eraan toe.

Andere dieren zoals kikkers of vleermuizen houden door het warme weer geen winterslaap. "De dieren ondergaan een stress, ze zijn actief en kunnen de slaap niet vatten", zei de deskundige, die eraan toevoegde dat een plotslinge koude de dieren zou bedreigen omdat ze niet genoeg vetreserves hebben opgebouwd.

In het zuiden van Duitsland werd zaterdag nog een warmterecord genoteerd. In Beieren klom het kwik tot 21,9 graden Celsius. Vogelbescherming Vlaanderen meldde dat de trek in Vlaanderen later op gang is gekomen, maar dat die al voor 90 procent achter de rug is. (belga)

Bron: www.demorgen.be, 29/11/06

[wim leenaerts]

Veel insecten hebben winter overleefd

Veel insecten hebben winter overleefd

De landbouwers hebben weinig problemen ondervonden van de bijzonder zachte winter. Het enige nadeel is dat een enorme hoeveelheid bladluizen de winter heeft overleefd. Dat zegt Jean-Pierre Champagne, de secretaris-generaal van FWA, de Waalse Federatie van Landbouw.

Normaal gezien overleven insecten de lage temperaturen en de lange wintervorst niet. Aangezien er dit jaar geen sprake was van een periode van vorst, hebben bladluizen en andere insecten de winter in groten getale overleefd. Die insecten kunnen onder meer verantwoordelijk zijn voor bepaalde ziektes, die gestimuleerd worden door het zachte weer.

Zo heeft de mug die blauwtong veroorzaakt de winter in onze streken overleefd, hoewel ze minder actief was deze winter. De vrees dat de ziekte opnieuw de kop opsteekt onder schapen en runderen is dus gegrond.

"Het lijkt erop dat blauwtong zal blijven bestaan en zich niet epidemisch in onze regio's zal installeren, zoals voordien in andere Zuid-Europese landen. Insecticiden blijft de beste methode om hen te bestrijden en om ons ertegen te beschermen", vult Champagne aan.

Door de zachte winter loopt de cyclus van de plantengroei ook ongeveer twee weken voorop. "Het effect op onkruid is niet te onderschatten en de granen kennen een uitzonderlijke ontwikkeling", legt de secretaris-generaal uit. "De fruitbomen zijn ook te vroeg, maar als het de komende twee weken niet vriest, zal dat geen problemen veroorzaken", voorspelt Champagne.

Hoewel een beetje vorst of sneeuw geen kwaad had gekunnen, komen de landbouwers niet echt in de problemen door de winter. Sommigen hebben zelfs een deel van hun vee een tijdje langer buiten kunnen houden. (belga/dm)

Bron: www.demorgen.be, 04/03/07

[wim leenaerts]

Koolmees twee maanden te vroeg uit ei door zachte winter

Koolmees twee maanden te vroeg uit ei door zachte winter

Een jong koolmeesje is opgenomen in het Opvangcentrum voor gehandicapte vogels in Anderlecht. Het vogeljong kwam al op 7 februari uit zijn ei, wat twee maanden te vroeg is. Dat meldt de Koninklijke Belgische Liga voor de Bescherming van Vogels.

"De enorm zachte winter heeft onze vogels hopeloos in de war gestuurd", luidt het. In onze streken komen mezen normaliter pas rond eind maart uit hun ei. Dit jaar zijn de zangvogels dus twee maanden te vroeg. Het koolmeesje had zijn vlucht naar het nest niet gehaald en een inwoner van Schaarbeek raapte het beestje op. Aangezien het op 7 februari uit het ei kwam, moeten de eieren ergens tussen 24 en 26 januari gelegd zijn.

"Dat bevestigt onze talloze observaties van paringsgedrag in de loop van januari. Dat had eigenlijk putje winter moeten zijn", benadrukt Hugues Fanal, directeur van de Liga voor de Vogelbescherming.

De gestegen temperatuur en het uitblijven van vorst of sneeuw zouden de vogels dit jaar ernstig verwarren. Door het gebrek aan voerbakjes voor vogels deze winter, zijn heel wat vogels een of twee maanden vroeger aan hun voorplanting begonnen. (belga/dm)

Bron: www.demorgen.be, 04/03/07

[wim leenaerts]

Zachte winter doet bloemen maand eerder bloeien

Zachte winter doet bloemen maand eerder bloeien

De zachte winter zorgt ervoor dat bloemen en planten tot zes vroeger bloeien. Dat blijkt uit een rondvraag bij 1.721 tuinliefhebbers. De narcissen of paasbloemen zijn meer dan een maand voor op schema. Helleborussen zijn reeds uitgebloeid. Er zijn zelfs tuinders die melding maken van tulpen die al bloeien.

Voor de kwekerijen is dit vaak een streep door de rekening. De schijnhazelaar, de winterzoet, gele kornoelje, vleesbes en vele andere soorten moeten normaal bij de start van het tuinseizoen op hun mooist staan. Door de zachte temperaturen zijn ze al uitgebloeid en onverkoopbaar geworden.

De milde winter zorgt er ook voor dat niet-winterharde planten en exoten de winter uitzonderlijk goed hebben doorstaan, aldus de tuinsite www.tuinadvies.be, die de vergelijking maakt met Cornwall in Groot-Brittannië. Het milde klimaat zorgt daar voor exotische planten en zelfs palmbomen. De laatste tien jaar wijzen erop dat we ook bij ons het Cornwall-klimaat en flora zullen kennen, luidt het.

Overigens heeft al een kwart van de mensen het gazon al gemaaid. Andere jaren is dat pas eind maart aan de orde. Gras groeit bij temperaturen boven de 6 graden. (hln/belga)

Bron: www.hln.be

Dat dit ook gevolgen heeft voor de dieren hoef ik niet uit te leggen zeker als je weet dat ook insecten vroeger uit hun winterslaap komen...

[wim leenaerts]

Vlinders tot twee maand vroeger dan normaal

Vlinders tot twee maand vroeger dan normaal

Door de uitzonderlijk warme aprilmaand zijn de vlinders tot twee maand vroeger dan naders tevoorschijn gekomen. Tot nog toe verschenen vlinders sinds de jaren ’70 elk jaar een halve dag vroeger, zegt de Britse organisatie Butterfly Conervation.

“Maar dit jaar sloeg werkelijk alles. Veel soorten werden twee weken vroeger dan normaal, sommigen een maand of zelfs twee maand,” zegt Richard Fox van de organisatie. Leuk om te zien misschien maar Fox maakt zich alleen maar zorgen. “Het is een dramatische situatie.” Dat staat te lezen in de Britse krant The Independent.

Milde winter

De reden voor de vroege vlinders is de combinatie van een milde winter en een uitzonderlijk warme en zonnige april. De warmte zorgt ervoor dat de poppen zich sneller kunnen ontwikkelen, waardoor de vlinders vroeger tevoorschijn komen. De zogenaamde migrerende vlinder, die overwintert in warmere, Mediterrane landen, beginnen ook in Groot-Brittannië te overwinteren. “De Atalanta was twintig, dertig jaar geleden een zomerse gast. Nu overleven ze de Britse winter massaal.”

Warmste ooit

In Groot-Brittannië was april 2007 de warmste sinds 1659. Er werd een gemiddelde temperatuur gehaald van 11,2°C. Daarmee werd het vorige record (10,6°C) uit 1865 ruimschoots overschreden. Ook bij ons was de maand april uitzonderlijk, en werden maar liefst zes records gebroken. Zo was de gemiddelde temperatuur 14,3 graden. De gemiddelde maximumtemperatuur bedroeg zelfs meer dan 20 graden. (dm)

Bron: www.demorgen.be, 04/05/2007

[wim leenaerts]

Zwaluwen in problemen door droogte

Door de aanhoudende droogte hebben de boeren- en huiszwaluwen het in ons land moeilijk om hun nesten te bouwen. Een zwaluwnest bestaat voor meer dan de helft uit modder. Maar door de droogte is er momenteel weinig modder. Dat zegt Vogelbescherming Vlaanderen vandaag in een persbericht.

"Enkel de zwaluwen die hun nestplaats uitgekozen hebben in de buurt van rivieren en diepe vijvers zullen geen problemen ondervinden, maar door de uitzonderlijk droge aprilmaand is er op andere plaatsen geen modder beschikbaar. Plassen, beken en poelen zijn opgedroogd", zegt Vogelbescherming Vlaanderen.

Door die droogte wordt het voor de boeren- en huiszwaluwen moeilijker om een nest te bouwen. "Zonder modder geen mest, geen eieren en geen jongen", luidt het.

Vogelbescherming Vlaanderen roept iedereen die boeren- en huiszwaluwen in de buurt heeft op om kunstmatige modderpoeltjes aan te leggen. (belga/dm)

Bron: www.demorgen.be, 29/04/2007

[wim leenaerts]

Opwarming van de aarde bedreigt trekvogels

Opwarming van de aarde bedreigt trekvogels

De opwarming van onze planeet bedreigt volgens de Verenigde Naties zowat 84 procent van de migrerende dieren. Bijzonder getroffen zijn de trekvogels, zeggen de VN-organisaties voor het behoud van de Afrikaans-Euraziatische watervogels en voor migrerende diersoorten.

Klimatologische wijzigingen zoals stijgende temperaturen, veranderde neerslag, droogte, stormen en wijzigingen van het zeeniveau komen steeds vaker voor. Vooral trekvogels lijden daaronder.

Velen vertrekken eerder, wijzigen hun vliegroutes geografisch en/of in de tijd, wijzigen landingsplaatsen. Sommige dieren - in sommige extreme gevallen - verlaten soms hun zomergebied niet meer. Het gevaar bestaat dat zij tijdens het overwinteren in hun zomergebied de lagere temperaturen niet kunnen verdragen en daar sterven. (belga/dm)

Bron: www.demorgen.be, 08/05/07

[wim leenaerts]

Warme aprilmaand doet jonge trekvogels hongeren

Warme aprilmaand doet jonge trekvogels hongeren


Door de zomerse temperaturen in april is de ontwikkeling van vlinders en planten dit jaar gemiddeld 24 dagen vroeger begonnen dan vorig jaar. Veel trekvogels keren echter niet veel vroeger terug uit het zuiden. De kans is daardoor groot dat hun jongen de rupsenpiek zullen missen.

In mei keren trekvogels als de gierzwaluw, de koekoek en de tapuit terug naar onze streken. Onder meer om hier nesten te bouwen en jongen groot te brengen. Dat laatste wordt dit jaar waarschijnlijk geen sinecure, want door de warme aprilmaand zijn er niet veel rupsen meer.

De temperatuur in Nederland lag in april bijna vijf graden hoger dan normaal. Daardoor verschenen onder meer koolwitjes en boomblauwtjes drie weken vroeger ten tonele. Normaal valt de eerste vlinderpiek in de tweede helft van mei, maar veel soorten zijn nu al aan het einde van hun latijn. In de maand juli, na een periode met veel rupsen, moet normaal een tweede piek volgen. Maar experts voorspellen dat die er ook vroeger zal zijn.

Trekvogels lijken zich echter niet aan te passen aan de hogere temperaturen. De terugkomstdatum van lange afstandstrekkers ligt dit jaar gemiddeld maar drie dagen eerder dan in het koude voorjaar van 2006, meldt de Universiteit van Wageningen. Gevolg: hun jongen zullen pas uit het ei komen als de rupsenpiek al voorbij is.

Dit weekend vindt in Nederland overigens voor het eerst een Nationale Vlindertelling plaats, om het effect van klimaatverandering op vlinders te bestuderen. Iedereen die wil deelnemen, kan zijn waarnemingen doorgeven via www.natuurkalender.nl.

Bron: EOS nieuswbrief, 16/05/07

[wim leenaerts]

Algenplaag zorgt voor stinkend water in Chinese miljoenenstad

In de Chinese miljoenenstad Wuxi komt stinkend water uit de kraan en komen mensen allesbehalve fris onder de douche vandaan. De oorzaak: een algenplaag in het Tai-meer. Doordat het water in het meer op zijn laagste peil sinds vijftig jaar staat, is er een overmaat aan voedingsstoffen, waardoor de blauwgroene algen zich razendsnel vermeerderen.

Spoedberaad
Het stadsbestuur van Wuxi hield woensdag spoedberaad over te treffen maatregelen. De vijf miljoen inwoners zijn opgeroepen elkaar te helpen en leidingwater te koken, alvorens het te drinken. De prijs van gebotteld water is meer dan verzesvoudigd en winkels hebben een maximum ingesteld van 24 flessen per klant. Het stadsbestuur wil actieve kool gebruiken om het water uit het meer te filteren en flessenwater uit andere steden aanvoeren. Ook wordt overwogen meer water uit de rivier de Yangtze naar het meer te laten vloeien en kunstmatig regen op te wekken, om het vervuilde water in het meer te verdunnen.

Ongeluk
Door de snelle economische groei en de slechte handhaving van milieubeschermingsbepalingen zijn veel waterwegen in China ernstig vervuild. In 2005 moesten de autoriteiten de watervoorziening van miljoenen mensen afsluiten, nadat er door een ongeluk in een chemische fabriek tonnen giftig nitrobenzeen en andere chemicaliën in de rivier de Songhua waren beland. (novum/ap)

Bron: www.hln.be, 31/05/07

Hier is de oorzaak nu niet de opwarming van de aarde (hoewel de lage waterstand van het meer er mss wel een gevolg van kan zijn), maar het is wel een feit dat zulke algen zich ontzettend snel voortplanten bij warmere watertemperaturen. Dit fenomeen is beter bekend als 'red tide' of 'blooming'. Bij hardere opwarming van de oceanen zou dit wel eens schering en inslag kunnen worden. Het zou niet de eerste keer zijn --> zie de Bijbel en de 10 plagen van Egypte waar er één of andere obscure rivier in 'bloed' verandert