Tweet
Anti-E.U.
Trump moedigt verzet tegen Europese gevestigde orde aan. ‘Zijn tactiek: verdeel Europa, verzwak Europa’
Keiharde kritiek op de Europese Unie is binnen de regering-Trump en vogue sinds de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie werd onthuld.
Censuur van het vrije woord. Het onderdrukken van politieke oppositie. Verlies van nationale identiteit door migratiebeleid. Op socialemediaplatform X verschijnen steeds dezelfde de verwijten aan het adres van de Europese Unie. Dat de regering van Trump weinig van de EU moet hebben, sijpelde hier en daar al wel door, maar sinds vorige week stopt niemand de minachting meer onder stoelen of banken.
Zo schrijft Christopher Landau, de onderminister van Buitenlandse Zaken, dat EU-leiders zich bezighouden met onder meer ‘censuur, economische zelfmoord / klimaatfanatisme, open grenzen’, allemaal zaken die ‘volkomen tegengesteld’ zijn aan Amerikaanse belangen. Hij noemt de politici in Brussel ‘ongekozen, ondemocratisch en niet-representatief’. Vicepresident JD Vance repostte het bericht.
Voormalig adviseur van Trump Elon Musk postte op X twee plaatjes: één van het continent Europa, en de ander met ‘dit is de Europese Unie’, waar alleen Brussel en Straatsburg op staan. Het bijschrift: ‘De tirannieke, niet-gekozen bureaucratie die de mensen van Europa onderdrukt, staat op de tweede foto.’
Europa wordt omschreven als een continent in verval
De kritiekgolf lijkt ontketend door de vorige week stilletjes gepubliceerde nationale veiligheidsstrategie. Presidenten publiceren zo’n strategie doorgaans één keer per termijn. Het document maakt voor eens en altijd duidelijk wat president Donald Trump wil met de wereld.
Met name Europa krijgt ervan langs. Het wordt omschreven als een continent in verval. Democratie en politieke vrijheden zouden worden uitgehold, en immigratie zorgt voor het verlies van nationale eigenheid. Als de huidige trends zich voortzetten, is het continent ‘over twintig jaar of minder onherkenbaar’. Het document uit twijfel of EU-landen op den duur nog wel ‘over voldoende economieën en legers zullen beschikken om betrouwbare bondgenoten te blijven’.
De VS willen daarom de komende jaren het verzet tegen de gevestigde orde in Europa aanwakkeren. Het document signaleert tevreden dat ‘patriottische partijen’ – doelend op radicaal-rechts – in opmars zijn. Die groepen wil Amerika steunen. Dat gebeurt ook al; de regering van Trump onderhoudt bijvoorbeeld banden met de partij AfD in Duitsland, die door de Duitse inlichtingendienst als extreemrechts wordt beschouwd.
Kritiek op Rusland ontbreekt
Niet álle Europese landen staan in Trumps verdomhoekje. De VS willen de komende jaren investeren in ‘de gezonde naties’ in Midden-, Oost- en Zuid-Europa. Daar zijn geestverwanten van Trump aan de macht in bijvoorbeeld Hongarije, Slowakije, Tsjechië en Italië.
Maar Navo-leden die volgens Trump niet kritisch genoeg zijn op migratie, lopen een grote kans binnen een paar decennia ‘in meerderheid niet-Europees te worden’, leest het document. Voor hen zou het bondgenootschap met de VS niet langer verzekerd zijn.
In het document staat dat Europa ‘essentieel’ blijft, maar dat Amerika zich liever richt op individuele landen dan zaken te doen met de Europese Unie als geheel. ‘We kunnen het ons niet veroorloven Europa af te schrijven – dat zou averechts werken’, staat er. ‘Ons doel moet zijn Europa te helpen zijn huidige koers te corrigeren.’
Kritiek op Rusland ontbreekt. Het document maakt duidelijk dat de VS de relatie met Rusland willen verbeteren en dat het beëindigen van de Russische oorlog in Oekraïne een kernbelang van de VS is om ‘de strategische stabiliteit met Rusland te herstellen’.
Europa krijgt ook hier de hardere klappen: het zou een gebrek aan ‘zelfvertrouwen’ laten zien in de relatie met Rusland, omdat Europese bondgenoten veel sterker zijn – behalve op nucleair gebied. Er staat dat ‘Europese functionarissen onrealistische verwachtingen koesteren’ over de oorlog in Oekraïne. Dat verwijst waarschijnlijk naar de weigering van Europa om akkoord te gaan met een vredesdeal waarin Oekraïne zijn gebieden in de Donetsk moet overdragen. Het leeuwendeel van de Europeanen zou vrede willen, aldus het document, maar krijgt geen gehoor vanwege ‘de ondermijning van democratische processen door die regeringen’.
Wordt X achtergesteld?
Eén van de zetten van de EU waar de kritiek op sociale media zich nu specifiek op richt, is de boete van 120 miljoen euro die X – het socialemedianetwerk van Elon Musk – zaterdag kreeg opgelegd. Die kreeg hij voor het overtreden van een wet over contentmoderatie, een wet waar het Witte Huis een hekel aan heeft.
Binnen enkele uren na de aankondiging plaatste Musk dat de ‘EU moet worden afgeschaft’. De gezant van Trump bij de EU, Andrew Puzder, noemde het censuur en zei dat Amerikaanse bedrijven als enige boetes krijgen opgelegd, wat hij beschouwt als het bevoordelen van Europese bedrijven ten opzichte van Amerikaanse.
Zijn kritiek sluit aan op de veiligheidsstrategie, die als één van de prioriteiten noemt ‘het openen van de Europese markten voor Amerikaanse goederen en diensten en het garanderen van een eerlijke behandeling van Amerikaanse werknemers en bedrijven’.
‘Bemoei je met je eigen zaken, Trump’
Sommige Europese leiders reageerden boos op het document. “Dit is gestoord”, stelde de Nederlandse EU-parlementariër Reinier van Lanschot (Volt) vrijdag. “Bemoei je met je eigen zaken, Trump. Het was al even duidelijk, maar nu staat het ook zwart op wit. Hun tactiek: verdeel Europa, verzwak Europa.”
Europarlementslid Valérie Hayer, net terug van een werkbezoek aan de VS, ziet een president die niet vertrouwt op zijn nationale veiligheidsexperts, maar op “een kleine groep van misleidende adviseurs. Deze dynamiek heeft geleid tot een zeer gebrekkig en strategisch gevaarlijk document dat nu wordt gepresenteerd als een nationale veiligheidsstrategie.”
Duitsland heeft geen behoefte aan ‘andermans advies’, zo reageerde buitenlandminister Johann Wadephul op het document. De VS blijven volgens hem een belangrijke Navo-bondgenoot. Maar die band gaat over veiligheid en niet over hoe Duitsland zijn samenleving inricht, aldus Wadephul.
Rusland is de lachende derde
EU-buitenlandchef Kaja Kallas bagatelliseerde de kritiek op Europese instellingen en zei dat de VS ‘nog steeds de voornaamste bondgenoot van Europa zijn’. Ze vond een deel van de kritiek zelfs gegrond, bijvoorbeeld dat Europa zijn eigen macht ten opzichte van Rusland onderschat en meer zelfvertrouwen moet hebben. Dat de Amerikaanse kritiek op de EU neerkomt op een steunbetuiging aan populistische oppositiepartijen die zich onder meer keren tegen steun aan Oekraïne, liet ze onbesproken.
Het Kremlin, ondertussen, heeft niets te klagen. Rusland wordt in het document niet meer genoemd als directe dreiging, wat een woordvoerder een ‘positieve stap’ noemde. Moskou voelde zich in de onderhandelingen over een einde aan de oorlog in Oekraïne al gesterkt door de recente terreinwinst. Maar een Amerika dat aan Oekraïnes belangrijkste bondgenoten klappen uitdeelt en Rusland uit de wind houdt, is pas echte winst.
Blog Trouw, 05-12-2025 (Mella Fuchs)
Keiharde kritiek op de Europese Unie is binnen de regering-Trump en vogue sinds de nieuwe Amerikaanse veiligheidsstrategie werd onthuld.
Censuur van het vrije woord. Het onderdrukken van politieke oppositie. Verlies van nationale identiteit door migratiebeleid. Op socialemediaplatform X verschijnen steeds dezelfde de verwijten aan het adres van de Europese Unie. Dat de regering van Trump weinig van de EU moet hebben, sijpelde hier en daar al wel door, maar sinds vorige week stopt niemand de minachting meer onder stoelen of banken.
Zo schrijft Christopher Landau, de onderminister van Buitenlandse Zaken, dat EU-leiders zich bezighouden met onder meer ‘censuur, economische zelfmoord / klimaatfanatisme, open grenzen’, allemaal zaken die ‘volkomen tegengesteld’ zijn aan Amerikaanse belangen. Hij noemt de politici in Brussel ‘ongekozen, ondemocratisch en niet-representatief’. Vicepresident JD Vance repostte het bericht.
Voormalig adviseur van Trump Elon Musk postte op X twee plaatjes: één van het continent Europa, en de ander met ‘dit is de Europese Unie’, waar alleen Brussel en Straatsburg op staan. Het bijschrift: ‘De tirannieke, niet-gekozen bureaucratie die de mensen van Europa onderdrukt, staat op de tweede foto.’
Europa wordt omschreven als een continent in verval
De kritiekgolf lijkt ontketend door de vorige week stilletjes gepubliceerde nationale veiligheidsstrategie. Presidenten publiceren zo’n strategie doorgaans één keer per termijn. Het document maakt voor eens en altijd duidelijk wat president Donald Trump wil met de wereld.
Met name Europa krijgt ervan langs. Het wordt omschreven als een continent in verval. Democratie en politieke vrijheden zouden worden uitgehold, en immigratie zorgt voor het verlies van nationale eigenheid. Als de huidige trends zich voortzetten, is het continent ‘over twintig jaar of minder onherkenbaar’. Het document uit twijfel of EU-landen op den duur nog wel ‘over voldoende economieën en legers zullen beschikken om betrouwbare bondgenoten te blijven’.
De VS willen daarom de komende jaren het verzet tegen de gevestigde orde in Europa aanwakkeren. Het document signaleert tevreden dat ‘patriottische partijen’ – doelend op radicaal-rechts – in opmars zijn. Die groepen wil Amerika steunen. Dat gebeurt ook al; de regering van Trump onderhoudt bijvoorbeeld banden met de partij AfD in Duitsland, die door de Duitse inlichtingendienst als extreemrechts wordt beschouwd.
Kritiek op Rusland ontbreekt
Niet álle Europese landen staan in Trumps verdomhoekje. De VS willen de komende jaren investeren in ‘de gezonde naties’ in Midden-, Oost- en Zuid-Europa. Daar zijn geestverwanten van Trump aan de macht in bijvoorbeeld Hongarije, Slowakije, Tsjechië en Italië.
Maar Navo-leden die volgens Trump niet kritisch genoeg zijn op migratie, lopen een grote kans binnen een paar decennia ‘in meerderheid niet-Europees te worden’, leest het document. Voor hen zou het bondgenootschap met de VS niet langer verzekerd zijn.
In het document staat dat Europa ‘essentieel’ blijft, maar dat Amerika zich liever richt op individuele landen dan zaken te doen met de Europese Unie als geheel. ‘We kunnen het ons niet veroorloven Europa af te schrijven – dat zou averechts werken’, staat er. ‘Ons doel moet zijn Europa te helpen zijn huidige koers te corrigeren.’
Kritiek op Rusland ontbreekt. Het document maakt duidelijk dat de VS de relatie met Rusland willen verbeteren en dat het beëindigen van de Russische oorlog in Oekraïne een kernbelang van de VS is om ‘de strategische stabiliteit met Rusland te herstellen’.
Europa krijgt ook hier de hardere klappen: het zou een gebrek aan ‘zelfvertrouwen’ laten zien in de relatie met Rusland, omdat Europese bondgenoten veel sterker zijn – behalve op nucleair gebied. Er staat dat ‘Europese functionarissen onrealistische verwachtingen koesteren’ over de oorlog in Oekraïne. Dat verwijst waarschijnlijk naar de weigering van Europa om akkoord te gaan met een vredesdeal waarin Oekraïne zijn gebieden in de Donetsk moet overdragen. Het leeuwendeel van de Europeanen zou vrede willen, aldus het document, maar krijgt geen gehoor vanwege ‘de ondermijning van democratische processen door die regeringen’.
Wordt X achtergesteld?
Eén van de zetten van de EU waar de kritiek op sociale media zich nu specifiek op richt, is de boete van 120 miljoen euro die X – het socialemedianetwerk van Elon Musk – zaterdag kreeg opgelegd. Die kreeg hij voor het overtreden van een wet over contentmoderatie, een wet waar het Witte Huis een hekel aan heeft.
Binnen enkele uren na de aankondiging plaatste Musk dat de ‘EU moet worden afgeschaft’. De gezant van Trump bij de EU, Andrew Puzder, noemde het censuur en zei dat Amerikaanse bedrijven als enige boetes krijgen opgelegd, wat hij beschouwt als het bevoordelen van Europese bedrijven ten opzichte van Amerikaanse.
Zijn kritiek sluit aan op de veiligheidsstrategie, die als één van de prioriteiten noemt ‘het openen van de Europese markten voor Amerikaanse goederen en diensten en het garanderen van een eerlijke behandeling van Amerikaanse werknemers en bedrijven’.
‘Bemoei je met je eigen zaken, Trump’
Sommige Europese leiders reageerden boos op het document. “Dit is gestoord”, stelde de Nederlandse EU-parlementariër Reinier van Lanschot (Volt) vrijdag. “Bemoei je met je eigen zaken, Trump. Het was al even duidelijk, maar nu staat het ook zwart op wit. Hun tactiek: verdeel Europa, verzwak Europa.”
Europarlementslid Valérie Hayer, net terug van een werkbezoek aan de VS, ziet een president die niet vertrouwt op zijn nationale veiligheidsexperts, maar op “een kleine groep van misleidende adviseurs. Deze dynamiek heeft geleid tot een zeer gebrekkig en strategisch gevaarlijk document dat nu wordt gepresenteerd als een nationale veiligheidsstrategie.”
Duitsland heeft geen behoefte aan ‘andermans advies’, zo reageerde buitenlandminister Johann Wadephul op het document. De VS blijven volgens hem een belangrijke Navo-bondgenoot. Maar die band gaat over veiligheid en niet over hoe Duitsland zijn samenleving inricht, aldus Wadephul.
Rusland is de lachende derde
EU-buitenlandchef Kaja Kallas bagatelliseerde de kritiek op Europese instellingen en zei dat de VS ‘nog steeds de voornaamste bondgenoot van Europa zijn’. Ze vond een deel van de kritiek zelfs gegrond, bijvoorbeeld dat Europa zijn eigen macht ten opzichte van Rusland onderschat en meer zelfvertrouwen moet hebben. Dat de Amerikaanse kritiek op de EU neerkomt op een steunbetuiging aan populistische oppositiepartijen die zich onder meer keren tegen steun aan Oekraïne, liet ze onbesproken.
Het Kremlin, ondertussen, heeft niets te klagen. Rusland wordt in het document niet meer genoemd als directe dreiging, wat een woordvoerder een ‘positieve stap’ noemde. Moskou voelde zich in de onderhandelingen over een einde aan de oorlog in Oekraïne al gesterkt door de recente terreinwinst. Maar een Amerika dat aan Oekraïnes belangrijkste bondgenoten klappen uitdeelt en Rusland uit de wind houdt, is pas echte winst.
Blog Trouw, 05-12-2025 (Mella Fuchs)